ΛΟΓΟΣ ΣΕΒ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΙΕΡΑΠΥΤΝΗΣ ΚΑΙ ΣΗΤΕΙΑΣ κ. ΕΥΓΕΝΙΟΥ
ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΑΧΙΚΗΣ ΚΟΥΡΑΣ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΖΑΧΑΡΙΟΥΔΑΚΗ
(Ι.Μ.ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗΣ, 31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2008)

Ο Β´ παγκόσμιος πόλεμος είχε μια απ᾽ τις πιο μεγάλες γιγαντομαχίες που ήταν στην έρημο της Β. Αφρικής. Αυτή η μεγαλύτερη και αποτελεσματικότερη γιγαντομαχία ονομάστηκε «Μάχη της Ερήμου».
Η περίφημη αυτή Μάχη της Ερήμου στις απέραντες αμμουδερές εκτάσεις έδωσε τη μεγάλη νίκη για ελευθερία εναντίον των δυνάμεων της τυραννίας και της βίας, του εξανδραποδισμού.
Μια παρόμοια μάχη έχει να παρουσιάσει και η Ορθοδοξη Εκκλησία μας. Πρόκειται για το μεγάλο πνευματικό κίνημα του 4ου και 5ου αι., που εκδηλώθηκε πρώτα στην έρημο της Παλαιστίνης και της Αιγύπτου. Είναι το κίνημα του Μοναχισμού, είναι η αληθινά μεγάλη Μάχη της Ερήμου. Είναι η μοναδική σήμερα αντίδραση, η πιο γνήσια όμως έκφραση, για αγώνα εναντίον του κακού εαυτού μας, εναντίον της εκκοσμίκευσης και εναντίον της υπερκατανάλωσης μέχρι σπατάλης τόσο των πνευματικών, όσο και των υλικών αγαθών.
Είναι η καλύτερη απάντηση στους σκανδαλοποιούς της Εκκλησίας, στους αυτόκλητους σωτήρες, στους αδιάβλητους δήθεν επιτιμητές και επικριτές των πάντων, αλλά συμφεροντολόγους και διαπλεκόμενους.
Η έννοια της ερήμου, οι αρχές του Μοναχισμού βιώνονται μέχρι και σήμερα γιατί υπάρχει ως βασική και πρώτη αρχή η ελεύθερη βούληση, το αγωνιστικό φρόνημα, η αυτοθυσία και η αυτοπεποίθηση στην ευαγγελική αλήθεια, που σώζει και αγιάζει τον άνθρωπο.
Η έννοια της ερήμου σήμερα μέσα στη σύγχρονη κοινωνία βιώνεται σαν κοινωνία αποξένωσης, μοναξιάς, αντιδικίας, αδικίας, μοναχικής απομόνωσης, αυτοκαταστροφής, απελπισίας και άρνησης για κάθε μορφή επικοινωνίας, συνύπαρξης, ανθρωπισμού, αγωνιστικότητας, προσφοράς και αυτοθυσίας.
Σαν αρχή και συνέπεια στην πλούσια πνευματική παράδοση σαν τρόπο ζωής και άσκησης σε μια εποχή ηττοπάθειας και αποχαύνωσης, αποϊεροποίησης και υποβάθμισης της ίδιας της ζωής μας.
Οι Μοναχοί ονομάστηκαν Αναχώρητες, Ασκητές η Ερημίτες, γιατί την έρημο την έβλεπαν και την ζούσαν σαν τόπο καθαρό για άσκηση και προσευχή «υπέρ του σύμπαντος κόσμου, υπέρ ειρήνης και σωτηρίας του κόσμου, ευσταθείας των Αγίων του Θεού Εκκλησιών και της των πάντων Ενώσεως», όπως αναφέρουμε στη θεία Λειτουργία.
Τα όπλα των Μοναχών ήταν η ακρίβεια της πίστης και η τήρηση των ορθών δογμάτων, η ευαγγελική αλήθεια εφαρμοσμένη στην καθημερινή πράξη. Η αγάπη και η προσευχή, η νηστεία και η άσκηση έκαμαν την έρημο διδασκαλείον της πίστεως και φροντιστήριον ψυχών, όπως ονόμασαν οι Πατέρες τα Μοναστήρια μας.
Έτσι γέμισαν οι έρημοι τόποι, πόλησαν τις ερήμους οι Άγιοι Πατέρες και διδάσκαλοι και με τις ροές των δακρύων τους μετέβαλαν την άγονη ερημική γη σε πνευματική περιοχή, με πολύμορφες και πολύτροπες μεθόδους καλλιέργειας ψυχών αλλά και εκατονταπλάσιες σωματικές αντοχές του Μοναχού και εργάτου της χριστιανικής αλήθειας.
Σήμερα και στα πιο μακρυνά Μοναστήρια, στα πιο απόμακρα ερημικά εξωκκλήσια, στις πιο απόκρημνες και δυσβάστακτες περιοχές, απ᾽ την κορυφή του Άθωνα μέχρι την Αγία Κορυφή του Σινά, οι προσκυνητές μαζί με τους λιγοστούς Ασκητές εκφράζουν και εκδηλώνουν τον πόθο για να γνωρίσουν και να συναντήσουν κάποτε στη ζωή τους τον Άγιον Θεόν. Κι αυτή η αναζήτηση, η πορεία και η συνάντηση του σημερινού ανθρώπου με τον αληθινό Θεό, γίνεται στο χώρο της Εκκλησίας του Χριστού, στύλος και εδραίωμα της αληθείας στο χώρο της πίστεως και της ελευθερίας, της αυτοβεβαίωσης και αυτοθυσίας ανθρώπου με προσωπικότητα, με επιλογές και αξίες στη ζωή του. Η καλύτερη έκφραση απόδρασης και απόρριψης του κόσμου, αλλά αξιολόγησης και αξιοποίησης πρακτικής υπέρ της ζωής και σωτηρίας της ανθρώπινης ύπαρξης και κάθε μορφής ζωής αληθινής για αναβάθμιση και ανακαίνιση της αξίας, που λέγεται άνθρωπος και της αξίας του περιβάλλοντος αυτού κόσμου. Ένας βασικός στόχος της Μοναχικής ζωής είναι η βίωση του μυστηρίου της αναστάσεως. Είναι αγώνας κατά των παθών, των αδυναμιών, της αυταρέσκειας. Ο Αββάς Σισώης έλεγε: «Έπεσες πάλι, σήκω πάλι• ξανασηκώσου έως εβδομηκοντάκις επτά μετανόησον και έχεις Κύριον τον Θεόν βοηθόν σου».
Στη σημερινή εποχή ο άνθρωπος επιλέγει περισσότερο στη ζωή του τον θάνατο, παρά την ανάσταση και τη ζωή. Ενώ στην Εκκλησία ζούμε το θαύμα της προσωπικής αναστάσεως. Από «μη όντα», αποκτήσαμε πραγματική αξία και τιμή για να διακονήσουμε τον Άγιο Θεό και την Εκκλησία Του και να βοηθήσουμε τον δοκιμασμένο και μπερδεμένο άνθρωπο της μειωμένης σε αξίες και ιδανικά σύγχρονης ζωής.
Βρήκαμε τον γνήσιο Πατέρα, τον Σωτήρα και βοηθό στη ζωή μας. «Ο πατήρ υμών ο εν τοις ουρανοίς δώσει αγαθά τοις αιτούσιν αυτόν» (Ματθ. 7, 9-11). Γι᾽ αυτό σήμερα πολλοί νέοι ψάχνουν να βρουν πατέρα, γνήσιο, αυθεντικό, ευσπλαχνικό. Γι᾽ αυτό καταφεύγουν στην Εκκλησία και τα Μοναστήρια μας. Έχομε Πατέρα που μας αγαπά, μας περιμένει, όπως στην παραβολή του ασώτου υιού, μας ψάχνει όπως το απολωλός πρόβατο, μας δίδει αξία, όπως την απολεσθείσα δραχμή. Αυτή την αγάπη, που βγαίνει απ᾽ την ιδιότητα του Θεού Πατέρα, επέμενε και δίδασκε με τις παραβολές αυτές ο Ι. Χριστός μας. Κι εμείς δεν έχομε παρά ελεύθερα και θεληματικά, υπακούοντας αυτή την πρόσκληση και αυτή τη σχέση μαζί Του λέγοντας: «εν Αυτώ γαρ ζώμεν και κινούμεθα και εσμέν» (Πραξ. 17)
Αγαπητό μου παιδί,
Ζήσε από σήμερα ως γνήσιος Μοναχός μετά την συγκινητική και κατανυκτική Ακολουθία της κουράς σου. Ζήσε μαζί με τους αδελφούς σου Μοναχούς και Μιγάδες, Κληρικούς και λαϊκούς, που διακρίνονται όμως για το αγωνιστικό τους φρόνημα, με σκοπό να νικήσουν τον κόσμο και τις επιθυμίες του κόσμου και να βρουν τη σωτηρία τους.
Ζήσε τη ζωντανή παρουσία του Εύσπλαχνου Πατέρα και Θεού μας, που σήμερα εναγκαλίζεται την ψυχή σου, την καταφιλεί. Την δέχεται και την κάνει δική Του, δούλη και νύμφη Χριστού για πάντα. Από τώρα και για την αιωνιότητα θα γίνεις όλος δικός Του και θα γίνει ολόκληρος δικός Σου. Η ψυχή σου είναι ευαίσθητη και έχεις όλες τις προϋποθέσεις ν᾽ αγαπήσεις πολύ τον Θεόν, όπως πρέπει μ᾽ όλη τη δύναμη της καρδιάς σου. Ο αιώνιος Θεός δεν συγκρίνεται με τον θνητό πατέρα και τους αυτόκλητους προστάτες. Είναι και θα είναι ο γλυκαίνων και ευφραίνων σου την καρδίαν. Είναι ο συγκοιταζόμενος και συνανιστάμενός σοι. Είναι ο δικός σου πατέρας, όλος αγάπη και στοργή, όχι μόνο τώρα αλλά παντοτεινά, από τώρα μέχρι και την άλλη ζωή.
Και η απλοϊκή καρδιά σου και η δυνατή ψυχή σου, η ανεπιτήδευτη και καθαρή σκέψη σου, ο νους σου, το πνεύμα σου και η ψυχή σου από σήμερα έχουν περισσότερες ευκαιρίες και τιμές να ζουν, να συνομιλούν, να συναναστρέφονται με τον Άγιον Θεό, τον Σωτήρα Χριστό, τους Αγίους και Οσίους και Μάρτυρες, που γίνονται τώρα φίλοι σου και οικείοι σου στην πίστη, στη ζωή και στη δράση μέσα στην Εκκλησία του Χριστού. Εδώ θα ζήσεις όπως οι ίδιοι έζησαν.
Αγάπησε τον τόπο, που έζησαν κι αυτοί. Εδώ στο ιστορικό Μοναστήρι του 12ου αιώνα που πέρασαν μυριάδες Ασκητές Μοναχοί. Αυτό δείχνουν τα παρακείμενα σπήλαια, αλλά κι ο σπηλαιώδης Ναός της Παναγίας Φανερωμένης. Εδώ σε κάλεσε ο Θεός, εδώ σου αποκάλυψε το θέλημά Του. Εδώ σε κράτησε τώρα και ένα περίπου χρόνο η οικοδέσποινα και Δέσποινα του ουρανού, η Κυρία Θεοτόκος.
Έτσι καλούμαστε κι εμείς να ζήσουμε και να γνωρίσουμε τους αγίους Πατέρες ως αδελφούς κατά Χάρη ως πνευματοφόρους πατέρες, ως φίλους του Θεού και συμπολίτες των Αγίων και της μέλλουσας αλλά και μένουσας πόλης των εν ουρανοίς απογεγραμμένων παιδιών του Θεού και της Εκκλησίας Του. Αυτό εύχομαι πατρικά και προσεύχομαι θερμά για σένα και πιστεύω και ελπίζω ότι θα προσπαθήσωμε να ζήσωμεν ως οι Πατέρες μας, σύμφωνα με τους λόγους του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, που μας παραγγέλει «Ακολουθήσωμεν αγαθώ Δεσπότη• φύγωμεν τας κοσμικάς επιθυμίας, φύγωμεν τον πλάνον κόσμον και κοσμοκράτορα, γενώμεθα καθαρώς του ποιήσαντος, τιμήσωμεν την εικόνα, αιδεσθώμεν την κλήσιν, μεταθώμεθα την ζωήν». Αμήν. (Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος ΙΘ´, Ε.Π.Ε. τ. 5, σ. 402).