ΠOIMANTOPIKH EΓKYKΛIOΣ EΠI Tῼ ΠAΣXA

† EYΓENIOΣ
EΛEῼ ΘEOY MHTPOΠOΛITHΣ IEPAΠYTNHΣ KAI ΣHTEIAΣ
ΠPOΣ TON IEPON KΛHPON KAI TON ΘEOΦPOYPHTON ΛAON
THΣ IEPAΣ MHTPOΠOΛEΩΣ IEPAΠYTNHΣ KAI ΣHTEIAΣ,
XAPIN KAI EIPHNHN ΠAPA TOY ANAΣTANTOΣ ΣΩTHPOΣ XPIΣTOY
_________

 

«Ἡ τοῦ Κυρίου ἀνάστασις τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐστίν ἀνανέωσις καί ... ἀναζώωσις καί ἀνάπλασις καί πρός ζωήν ἀθάνατον ἐπανέλευσις» (ἅγ. Γρηγόριος Παλαμᾶς)

Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί καί τέκνα φωτόμορφα τῆς Ἐκκλησίας,
Χριστός Ανέστη!
Λαμπαδηφόροι καί φέτος ἐμεῖς οἱ τοῦ ἀμπελῶνος ἐργάτες καί πάντες ὅσοι διήλθετε τό τῆς νηστείας μέγα πέλαγος ἐξερχόμεθα γιά «νά κηρύξωμεν τόν τῆς Ἀναστάσεως λόγον» «τοῦ τάφου ἀνεῳγμένου καί τοῦ ᾅδου ὀδυρομένου». Καί «πιστεύομεν, δι᾿ ὅ καί λαλοῦμεν» (Β´ Κορ. 4, 13).
Τό χαρμόσυνο τοῦτο ἄγγελμα εἶναι πηγή ζωῆς καί χαρᾶς, ὁμολογία πίστεως. Εἶναι ὑπόμνηση γιά τή νίκη κατά τῆς ἁμαρτίας, κατά τοῦ διαβόλου καί κατά τοῦ θανάτου.  Ὁ Ἀθάνατος Θεός κατέβηκε στόν τάφο, κατήργησε τή δύναμη τοῦ ᾅδη, «ἐξῆλθε νικῶν καί ἵνα νικήσῃ» (Ἀποκ. 6, 2) καί χαρίζει σ᾿ ὅλους τήν ἀνάσταση καί τήν αἰώνια ζωή.
Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ μᾶς διδάσκει ὅτι:
Ὁ Ἰησοῦς Χριστός ἀποκαθιστᾶ τίς νεκρωμένες λειτουργίες καί ἀνιστᾶ τό σῶμα μας. Αὐτό συνήθιζε νά πράττει στήν ἐπίγεια ζωή καί δράση Του. Ἀποκατέστησε τήν ὅραση τοῦ τυφλοῦ. Χάρισε τή λαλιά καί τήν ἀκοή τοῦ κωφάλαλου. Ἔδωσε τό βάδισμα στόν παράλυτο. Χάρισε τή ζωή καί τήν ἀνάσταση στόν μονάκριβο υἱό τῆς χήρας τῆς Ναΐν, στήν κόρη τοῦ Ἰαείρου καί στόν τεταρταῖο Λάζαρο. Ἦταν ἡ ἀρχή γιά νά πιστέψομε καί στή δική Του Ἀνάσταση. Εἶναι «ὁ καί νεκρῶν καί ζώντων τήν ἐξουσίαν ἔχων» Θεός καί ὁ ζωοποιός λόγος Του εἶναι ὄχι μόνο θεραπευτικός, ἀλλά πέρα ἀπό κάθε φυσική ἀναγκαιότητα καί περιορισμό. Εἶναι πολύ χαρακτηριστική ἡ Προφητεία τοῦ Προφήτου Ἰεζεκιήλ, ὅπου περιγράφεται θαυμάσια ἡ ἀνάσταση τῶν σωμάτων (Ἰεζ. 37, 1-14). Δέν εἶναι τυχαῖο, ὅτι τά ὁστᾶ δέν διαλύονται καί παραμένει ὁ ἀνθρώπινος σκελετός γιά νά πάρει σάρκα καί νεῦρα καί ψυχή, προκειμένου νά παρουσιασθεῖ, κατά τή Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου. Νά κριθεῖ πάλι ὡς πρόσωπον καί εἰκόνα Θεοῦ, ὡς ἄνθρωπος μέ σῶμα καί ψυχή. Τό σῶμα, ὅπως καί ὁλόκληρος ὁ ἄνθρωπος, ἀνήκει στόν Κύριο. «Τό σῶμα τῷ Κυρίῳ, καί ὁ Κύριος τῷ σώματι» (Α΄ Κορ. 6,13).
Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου σημαίνει ὅτι:
Ἡ ἀναστημένη φύση τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ ἐλεύθερη ἀπό τή φθορά καί τόν θάνατο, πού ἦταν φύση τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός ἀναστήθηκε, ἄρα καί ἐμεῖς θά ἀναστηθοῦμε. Παραιτήθηκε ἀπό κάθε ἀπαίτηση ὑπαρκτικῆς αὐτοτέλειας καί ἀνεξαρτησίας. Ἔζησε καί δίδαξε τή μέχρι σταυροῦ ὑπακοή στό θέλημα τοῦ Πατρός καί φανέρωσε ἔτσι ὀντολογικά καί ὑπαρξιακά ὡς γεγονός ἱστορικό καί ἀδιαμφισβήτητο τήν Ἀνάστασή Του καί τήν ἀνάσταση τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός εἶναι ὁ πρῶτος ἀναστημένος ἄνθρωπος, γιά νά ἀκολουθήσουν καί ὅλοι οἱ ἄνθρωποι. Εἶναι ὁ «πρωτότοκος τῶν νεκρῶν» καί ἡ ἀρχή τῆς κοινῆς ἀνάστασης ὅλων μας. Ἡ φύση, πού εἶναι ἐλεύθερη ἀπό τούς περιορισμούς τῶν φυσικῶν νόμων, ἀντλεῖ τήν ὕπαρξή της ἀπό τόν ἴδιο τόν Θεό καί γι᾽ αὐτό δέν πεθαίνει. Γιατί ἄν καί κτιστή, ὑπάρχει καί ζεῖ αἰώνια μέ τόν τρόπο τοῦ ἄκτιστου, καί ὄχι μέ τόν τρόπο τοῦ κτιστοῦ.
Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου, ἐπιπλέον, δηλώνει ὅτι:
Τό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου ἔχει ἀνεκτίμητη ἀξία καί ὑπηρετεῖ ὑψηλό προορισμό! Ἔχει δημιουργηθεῖ γιά νά ἀναστηθεῖ καί ἔχει ἀξία γιατί ἐπιδέχεται ἀνάπλαση, ἀνανέωση, καί ἐπανέλευση στήν αἰώνια ζωή. Τό ἀναστημένο σῶμα τοῦ Χριστοῦ εἶναι τό ἴδιο σῶμα μέ τό δικό μας καί ἔχει τά ἴδια χαρακτηριστικά. Ὅμως εἶναι καί διαφορετικό. Εἶναι σῶμα κτιστό μέ ἄκτιστη χάρη, εἶναι πνευματικό καί ἄφθαρτο. Εἶναι αἰσθητό μέ ἔκδηλα τά σημάδια τοῦ πάθους, ψηλαφητό καί ἄϋλο. Ἐλεύθερο καί ἀνεμπόδιστο ἀπό τόν χῶρο καί τόν χρόνο. Ὁ ἀναστημένος Χριστός εἰσέρχεται «τῶν θυρῶν κεκλεισμένων», συζητεῖ μέ τούς Μαθητές πρός Ἐμμαούς καί πάλι γίνεται ἄφαντος, ἀναλαμβάνεται ἀπό μπροστά τους γιά νά ἐνθρονίσει τή φύση τοῦ ἀνθρώπου στά δεξιά τοῦ Πατρός «δοξάσατε δή τόν Θεόν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν καί ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν» (Α΄ Κορ. 6,20).
Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί!
Τό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου, ὅσο ἀσθενικό καί ἄν εἶναι, ἔχει μέσα του τήν ἀθάνατη ψυχή. Γι᾽ αὐτό ἔχει ἀνεκτίμητη ἀξία, αἰώνια καί διαχρονική. Σῶμα καί ψυχή, σέ ἁρμονική συνύπαρξη καί ἑνότητα, ὁρίζουν τόν ἄνθρωπο. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι πρόσωπο, δηλ. «τό συναμφότερον», καί ἡ ἕνωση αὐτή παραμένει αἰώνια. «Τό ἐκ τῆς ἀμφοτέρων συμπλοκῆς καλεῖται ἄνθρωπος», λέγει ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος, δίνοντας τόν ὁρισμό τοῦ ἀνθρώπου. Τό ἀνθρώπινο πρόσωπο δέχεται τήν κάθαρση, τόν ἁγιασμό καί τή θέωση καί περιμένει τήν Ἀνάσταση κατά τή Δευτέρα τοῦ Κυρίου ἔλευση καί παρουσία.
Ἔτσι, τό ἀνθρώπινο σῶμα δέν εἶναι δική μας ὑπόθεση ἤ ἐπιλογή. Δέν εἶναι ἀνεξάρτητο ἀπό τό μυστήριο τῆς ζωῆς καί τή διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας. Δέν εἶναι δικό μας γιά νά τό διαθέτομε, ὅπως θέλομε. Δέν εἶναι κτήση μας, ἀλλά χρήση μας. Πλάστηκε γιά τήν Ἀνάσταση καί τή μετά θάνατον ζωή καί ὄχι γιά νά καεῖ καί νά ἐξαφανιστεῖ. Δέν τελειώνουν ὅλα στόν τάφο. Οὔτε ἀπαλλάσσεται ὁ ἄνθρωπος ἀπό τήν εὐθύνη του μέ τό νά κάψει τό σῶμα του καί νά ἀπαλλαγεῖ ἀπό τήν ταφή του. Οὔτε θεσμοθετεῖ νόμους γιά εὐχάριστο καί ἀνώδυνο τέλος, γιά εὐθανασία καί γιά ἀποτέφρωση, ὅπως πρόσφατα τό Ἑλληνικό Κοινοβούλιο, ἀγνοώντας τή μακραίωνη παράδοσή μας. Ἡ εὐθανασία καί ἡ καύση τῶν νεκρῶν εἶναι ἄρνηση γιά τή ζωή, ἀντίδραση καί ὑπεκφυγή ἀπό τίς δοκιμασίες καί τίς θλίψεις. Εἶναι ἀπιστία καί ἄρνηση τοῦ Σταυροῦ καί τῆς Ἀναστάσεως, τῆς πέραν τοῦ τάφου ζωῆς. Εἶναι ταφή κατά μίμηση τῆς ταφῆς τοῦ Χριστοῦ. Γιατί ὁ Θεός Πατέρας ἔχει τήν ἀρχή τῆς δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου, γιά νά ἔχει καί τό τέλος δικό Του (ἅγιος Ἰω. Χρυσόστομος).
Ἡ ταφή γιά τήν Ἐκκλησία ἔχει αἰώνια ἀξία, ἐνῶ ἡ καύση τοῦ σώματος ἔχει μηδενιστικό χαρακτήρα. Εἶναι πράξη εἰκονοκλαστική. Εἶναι ἕνας «βιασμός» τῆς φύσεως, ἀφοῦ ὁ φυσικός τρόπος εἶναι ἡ ἀποσύνθεση. Ἡ καύση σημαίνει τό τέλος τοῦ ἀνθρώπου καί τήν ἐπιστροφή στό μηδέν, στήν ἐφάμαρτη πάλι αὐτονόμηση ἰδεολογημάτων καί ἀνεύθυνων ἐπιλογῶν. Ἐνῶ ταφή, κατά μίμηση τοῦ Κυρίου, σημαίνει ἐλπίδα καί προσδοκία Ἀναστάσεως. Αὐτό ἀποδεικνύουν τά σώματα τῶν Ἁγίων, τά ἅγια Λείψανα, πού εὐωδιάζουν καί θαυματουργοῦν, τρανή ἀπόδειξη καί ζωντανή μαρτυρία τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου καί τοῦ ἀνθρώπου διαχρονικά.
Γι᾿ αὐτό ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὀνομάζεται Ἐκκλησία τῆς Ἀναστάσεως καί καταδικάζει τήν καύση τῶν νεκρῶν. Γιά τόν Ἰησοῦ Χριστό ὅλοι εἴμαστε ζῶντες -παρόντες- γιατί Ἐκεῖνος εἶναι ἡ χώρα τῶν ζώντων. Τούς νεκρούς χριστιανούς ἡ Ἐκκλησία τούς ὀνομάζει κεκοιμημένους καί τά νεκροταφεῖα κοιμητήρια. Ἐκεῖ μέσα στόν τάφο κοιμοῦνται πρός καιρόν, ἀναπαύονται καί περιμένουν τήν Ἀνάσταση, δηλ. τή Δευτέρα τοῦ Κυρίου παρουσία. Οἱ ἀρχαῖες νεκρικές τιμές καί ἡ φροντίδα τῶν νεκρῶν εἶναι παράδοση, ἡ δέ ἐπίσκεψη στούς τάφους ἀγαπημένων προσώπων μᾶς παρηγορεῖ, μᾶς συνετίζει καί μᾶς διδάσκει, γιατί χαρίζει πίστη καί ἐλπίδα γιά τήν πέραν τοῦ τάφου ζωή.
Ἄς μήν ἐπηρεαζόμαστε, λοιπόν, ἀπό συνθήματα ξένα, πού μεταβάλλουν τήν ἱστορία καί τήν παράδοσή μας ἀπό ἐσωτερική ἐμπειρία καί ζωή πνευματική, ἐφεύρημα καί ἄποψη προσωπική, ἐπιλογή χρήσιμης ἤ θετικῆς γνώσεως, ἀλλοτριωμένης ὅμως ἀπό τό πάθος ἤ τή μωρία τοῦ Σταυροῦ. Γιατί δέν ἔχει ἀξία τό τί λέμε ἤ τί κάνομε, ἀλλά τό τί εἴμαστε καί τό τί μποροῦμε νά γίνομε. Τά ποικίλα ἰδεολογικά ρεύματα ἐπιτείνουν τήν ἀλλοτρίωση καί βαθαίνουν κάθε λογῆς κρίση ἀμφισβήτησης καί ἀποϊεροποίησης τῆς ἴδιας τῆς ζωῆς καί τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου. Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ χαρίζει τή διαχρονική ἀξία τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου καί δίδει νόημα καί μέλλον στή ζωή τοῦ πιστοῦ. Ὁ κενός τάφος καί τά «ὀθόνια» (οἱ νεκρικοί ἐπίδεσμοι) μᾶς προαναγγέλλουν τήν Ἀνάσταση. Ἡ ταφή τοῦ Κυρίου μᾶς ὁδηγεῖ στή δική μας ταφή μέ θέα τό δικό μας σῶμα, τή δική μας μορφή, γιατί ὑπάρχει καί ἄλλη ζωή, ἡ πέραν τοῦ τάφου ζωή.
Παρά τίς ἀκοές πολέμων, τή κλαγγή τῶν ὅπλων, τίς στρατιές τῶν προσφύγων καί τίς ἀκαταστασίες τῆς ἐποχῆς μας, ὁ Ἰησοῦς Χριστός θά ἀναστηθεῖ ξανά ἀπό ἀγάπη πρός ὅλους μας γιά νά μᾶς δώσει ἐλπίδα καί ζωή. Θά ἀναστηθεῖ καί πάλι «ὡς βροτός τεθεωμένος κατάστικτος τοῖς μώλωψι, ἀλλά καί πανσθενουργός» (Κανών Μέγ. Σαββάτου), δηλ. Παντοδύναμος, Ἐξουσιαστής ζώντων καί νεκρῶν, Ἄρχων εἰρήνης καί Πατήρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος.
Αὐτῷ ἡ δόξα, τό κράτος, ἡ τιμή καί ἡ προσκύνησις εἰς τούς αἰῶνας. Ἀμήν.

      Ἀδελφοί, «Χριστός Ἀνέστη», 
«Ἀληθῶς Ἀνέστη» ὁ Κύριος!
Ἅγιον Πάσχα 2016
† Ὁ Ἱεραπύτνης καί Σητείας ΕΥΓΕΝΙΟΣ
Διάπυρος πρός τόν Ἀναστάντα Κύριον εὐχέτης πάντων ὑμῶν