ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΠΙ ΤΗ ΕΟΡΤΗ

ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

 

ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Ελέω Θεού Μητροπολίτης Ιεραπύτνης και Σητείας

 

Προς τον Ιερό Κλήρο, τις Μοναχικές Αδελφότητες

και τον ευσεβή λαό της Θεοσώστου

Ιεράς Μητροπόλεως Ιεραπύτνης και Σητείας.

 

Στη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, η Εκκλησία επαναλαμβάνει τα λόγια του Προφητάνακτος Δαυΐδ «Παρέστη η Βασίλισσα εκ δεξιών σου, εν ιματισμώ διαχρύσω περιβεβλημένη, πεποικιλμένη» και ψάλλει «δεύρο, σεμνή, τω Υιώ και Θεώ συνδοξάσθητι». Κι αυτό γιατί η Αειπάρθενος Μαρία βρίσκεται στα δεξιά του θρόνου του Θεού, επειδή έγινε «θρόνος χερουβικός, εν ω ανεκλήθη ο αχώρητος Χριστός ο Θεός», δηλαδή «θεοδόχος γαστήρ» και Μήτηρ Θεού. Τιμάται πάνω από όλους τους Αγίους και είναι πολυτιμότερη και ενδοξότερη από όλες τις αγγελικές δυνάμεις, σύμφωνα με τον γνωστό αρχαγγελικό ύμνο «Την τιμιωτέραν των Χερουβίμ και ενδοξοτέραν ασυγκρίτως των Σεραφίμ…», ως τεκούσα τον Υιό και Λόγο του Θεού.

Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου αποτελεί την κορυφαία Θεομητορική εορτή του λειτουργικού έτους. Είναι χαρμόσυνο γεγονός και μεγάλη πανήγυρη, διότι δεν πρόκειται για θάνατο αλλά για «αθάνατο κοίμηση» και «μετάσταση», δηλαδή για μετάβαση από τον κόσμο της φθοράς στον κόσμο της αφθαρσίας και στην ητοιμασμένη Βασιλεία του Θεού. Ο μεγάλος λογοτέχνης Φώτης Κόντογλου σημειώνει: «Ο θρήνος γίνεται ύμνος πλημμυρισμένος από αγιασμένη χαρά, το εξόδι γίνεται πανηγύρι. Οι πιστοί, που ψέλνουμε μαζί με τον Υμνωδό στην αρχή απορρούν, πως ‘‘η πηγή της ζωής σε μνημείο τίθεται'', αλλά αμέσως ενθουσιάζονται και παρηγορούνται γιατί νιώθουνε πως κηδεύουνε την Αθάνατη Παναγία. Τι θαυμαστό πράγμα είναι αυτή η μεταστροφή του πόνου σε χαρά, της θλίψεως σε αγαλλίαση!». Και ο Επίσκοπος Ηλίας Μηνιάτης (1669-1714) στον «Πανηγυρικόν εις την Κοίμησιν της Θεοτόκου» γράφει σχετικά: «Ιδέτε τον τάφον εις το χωρίον Γεθσημανή και θέλετε τον εύρει κενόν· διότι τάφος δεν δύναται να χωρήση την μητέρα της ζωής, το δοχείον της σεσαρκωμένης Θεότητος, του οποίου τόπος αντάξιος είναι ο θρόνος της θείας δόξης. Και επάνω εις τοιούτον θρόνον, εκ δεξιών του Βασιλέως Θεού, κάθεται η ως Βασίλισσα των ουρανών και επιγείων, υπερτέρα πάσης κτίσεως· ‘‘παρέστη η Βασίλισσα εκ δεξιών σου''. Βασίλισσα των επιγείων εις αυτήν αποδίδει τας δευτέρας, μετά Θεόν, τιμητικάς λατρείας των πιστών η Εκκλησία».

Η Ορθόδοξη Εκκλησία κάνει λόγο για Κοίμηση και Μετάσταση της Θεοτόκου κι όχι για «ανάληψη», όπως πιστεύουν οι Δυτικοί. Πιστεύουμε δηλαδή ότι η Παναγία ακολούθησε τον ίδιο δρόμο του θανάτου που ακολουθούν όλοι οι άνθρωποι, αφού, όπως ερμηνεύει ο άγιος Ανδρέας ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης, με τον Χριστό κανείς δεν γλιτώνει από τον φυσικό θάνατο. Όμως, η Παναγία έμεινε στον τάφο μόνον τρεις μέρες. Ο άγιος Ανδρέας ο Ιεροσολυμίτης εξηγεί ότι το σώμα που μετετέθη από τον θεομητορικό τάφο την τρίτη ημέρα δεν ήταν το ίδιο με εκείνο που ο θάνατος κατέλαβε. Δεν ήταν σώμα χωματένιο, αλλά σώμα αφθαρτοποιημένο και πνευματικό, όπως το σώμα του Αναστάντος Κυρίου. Έτσι μεταμορφωμένα θα είναι και τα σώματα όλων μας κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, όπως μας πληροφορεί ο Απόστολος Παύλος (Βλ. Α´ Κορ. 15, 51-52).

Για τους χριστιανούς όλων των εποχών η Παναγία είναι το πιο αγαπημένο και ιερό πρόσωπο, που το όνομά της αυθόρμητα έρχεται στα χείλη τους σε κάθε δύσκολη στιγμή. Δεν λείπει από κανένα εικονοστάσι και από καμιά προσευχή η ακολουθία της Εκκλησίας μας. Την Υπεραγία Θεοτόκο ύμνησαν εμπνευσμένοι μελωδοί και υμνογράφοι. Οι υμνωδοί την αποκαλούν με εκατοντάδες προσωνύμια και ωραιότατα επίθετα, ενώ αναρίθμητες είναι και οι εικόνες της Παναγίας που αγιογραφήθηκαν με νηστεία και προσευχή για να μπορεί ο πιστός και με τα μάτια του σώματος να προσεγγίσει αυτό το άρρητο κάλλος και το «ξένον και παράδοξον μυστήριον» της Θεοτόκου. Σε όλα τα μέρη της πατρίδας μας υπάρχουν ναοί και μοναστήρια αφιερωμένα στην «Υψηλοτέρα των Ουρανών». Ειδικά, εμείς οι Έλληνες θεωρούμε την Παναγία υπέρμαχο στρατηγό του Γένους μας, γιατί στις δύσκολες μέρες της σκλαβιάς στάθηκε για τον άμαχο και το μαχόμενο λαό μας, η κρυφή ελπίδα για τη λευτεριά του και η ακαταμάχητη προστασία του.

Η μετάσταση της Θεοτόκου, δηλαδή η άνοδος από τη γη στον ουρανό και η ολόσωμη είσοδος της στον παράδεισο της αφθαρσίας, μας υποδεικνύει ποιό είναι το ένδοξο τέλος του υψηλού προορισμού μας, αρκεί να έχουμε Εκείνη ασφαλή οδηγό και προστάτιδα στην πορεία της ζωής μας. Είναι η μόνη ακαταίσχυντη «προστασία των χριστιανών», αφού έχει λάβει τη διαβεβαίωση από τον μονογενή Υιό της ότι «πάσα ψυχή επικαλουμένη το όνομά της, ου μη καταισχυνθή, αλλ᾽ εύρη έλεος και παράκλησιν και αντήληψιν και παρρησίαν και τω νυν αιώνι και εν τω μέλλοντι».

Ιδιαίτερα σήμερα, στη δύσκολη οικονομική και κοινωνική συγκυρία που βρίσκεται η πατρίδα μας, ας κλίνουμε ευλαβικά το γόνυ της ψυχής μας στην Παναγία μας για να παρηγορήσει και να βοηθήσει τον δοκιμαζόμενο λαό μας. Ας καταφύγουμε με εμπιστοσύνη στη μητρική προστασία της και στις ακοίμητες και σωστικές πρεσβείες της, για να έχουμε κι εμείς τη γλυκειά ελπίδα της προσωπικής μεταστάσεώς μας και της απολύτου διαβεβαιώσεως «πολλά γαρ ισχύει δέησις Μητρός προς ευμένειαν Δεσπότου».

Ιεράπετρα, Εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου 2011

 

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

† Ο Ιεραπύτνης και Σητείας ΕΥΓΕΝΙΟΣ

της Υπεράγνου Μητρός υπέρ πάντων υμών δεόμενος