ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΟΙΣ

† ΕΥΓΕΝΙΟΣ
ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΙΕΡΑΠΥΤΝΗΣ ΚΑΙ ΣΗΤΕΙΑΣ
ΤΩ ΙΕΡΩ ΚΛΗΡΩ ΚΑΙ ΤΩ ΘΕΟΦΡΟΥΡΗΤΩ ΛΑΩ ΤΗΣ ΑΓΙΩΤΑΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ
ΙΕΡΑΠΥΤΝΗΣ ΚΑΙ ΣΗΤΕΙΑΣ
ΧΑΡΙΝ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗΝ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝ ΒΗΘΛΕΕΜ ΤΕΧΘΕΝΤΟΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ.

«Ιδού ευαγγελίζομαι υμίν χαράν μεγάλην, ήτις έσται παντί τω λαώ. Ότι ετέχθη υμίν σήμερον Σωτήρ, ος εστί Χριστός Κύριος εν πόλει Δαυίδ» (Λουκ. 2,10-11).

Αγαπητοί μου Αδελφοί και Συλλειτουργοί και τέκνα αγαπητά εν Κυρίω Τεχθέντι,
Ο Ευαγγελισμός, δηλ. η καλή αγγελία, συνεχίζεται από τα χρόνια της Παλαιάς Διαθήκης με τις προτυπώσεις και τις θεοφάνειες του Λόγου του Θεού στα χρόνια της Καινής Διαθήκης, όπως τις έζησαν οι άγιοι Απόστολοι, οι άγιοι Πατέρες και Διδάσκαλοι, μέχρι και τις μέρες μας, όπως ζούμε όλοι εμείς διαχρονικά το μυστήριο της Ενανθρωπήσεως, της Θείας Γεννήσεως, του αγιασμού και της θεώσεως.
Και όλα αυτά τα γεγονότα της ζωής του Χριστού από τη Γέννηση, την Ανάσταση και την Πεντηκοστή, τα ζούμε εμπειρικά και βιωματικά και σήμερα σε κάθε Θεία Λειτουργία.
Η Εκκλησία «εν τοις μυστηρίοις σημαίνεται», γιατί μέσα στη ζωή της ο Ιησούς Χριστός κρύπτεται φανερούμενος και αποκαλύπτεται κρυπτόμενος.
Μέσα στη Θεία Λειτουργία, η Ακολουθία της Προσκομιδής, που γίνεται στην Ιερά Πρόθεση συμβολίζει και απεικονίζει τη Θεία Γέννηση.
Στη συνέχεια, η λεγόμενη Μικρή Είσοδος συμβολίζει την είσοδο του Χριστού στον κόσμο, την Γέννηση και τη δημόσια δράση του.
Η προπορευόμενη λαμπάδα είναι ο λύχνος του φωτός δηλ. ο Τίμιος Πρόδρομος που φωνάζει: «οπίσω μου έρχεται ανήρ, ος έμπροσθέν μου γέγονεν... ίδε ο αμνός του Θεού» (Ιωάν. 1,30, 36).
Η Μικρή Είσοδος γίνεται μετά τα αντίφωνα που έχουν στίχους από την Παλαιά Διαθήκη και τελειώνουν με το τροπάριο «Ο Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού...», που είναι το όνομα του Ιησού Χριστού στην Παλαιά Διαθήκη, πριν τη Γέννησή του.
Το ιερό πρόσωπο της Παναγίας μας με τις πρεσβείες της οποίας ζούμε, κλείνει την Παλαιά Διαθήκη και ανοίγει τη Νέα Διαθήκη, την εποχή του Χριστού.
Ο Ιερεύς εισοδεύει από τη βόρεια διακονική πύλη και υψώνει το Ιερό Ευαγγέλιο, που συμβολίζει τον Χριστό, μέχρι το ύψος της κεφαλής του, για να προβάλλει ακριβώς την είσοδο του Ιησού Χριστού ανάμεσα στους ανθρώπους. Γι΄ αυτό έρχεται και στέκεται στο μέσο του Ναού, μέσα δηλ. στον κόσμο, λέγει την ευχή της αγίας Εισόδου, ευλογεί την Είσοδο και αναφωνεί το «Σοφία·ορθοί», συμβολίζοντας τον Άγγελο Κυρίου, που εξήγγειλε και ευαγγελίσθηκε τη Γέννηση του Χριστού στους ποιμένες. Είναι σαν να μας αναγγέλει το «Ιδού ευαγγελίζομαι υμίν χαράν μεγάλην, ήτις έσται παντί τω λαώ». Και επειδή το Ιερό Ευαγγέλιο είναι η μόνη και αληθινή σοφία, ο Χριστός, γι᾿ αυτό μας προτρέπει να τον υποδεχθούμε όρθιοι.
Την είδηση της Γεννήσεως άκουσαν πρώτοι από τους ανθρώπους οι ποιμένες, από τις ουράνιες δυνάμεις οι Άγγελοι που έψαλλαν και μετά οι Μάγοι. Όλοι, όμως, ήταν όρθιοι, δηλ. ξυπνητοί και πρόθυμοι να ακούσουν τη θεία βουλή, το θέλημα του Θεού, την Γέννηση του Υιού και Λόγου του Θεού.
Ο Ιερεύς γι΄ αυτό παρακαλεί στην ευχή της Εισόδου να γίνει είσοδος των αγίων Αγγέλων, που θα είναι και αυτοί συλλειτουργοί και συμβοηθοί στο λειτουργικό του έργο. Οι πιστοί έχουν μπροστά τους τώρα το θαύμα της αγγελίας της Γεννήσεως και συγχρόνως της φανερώσεως της αισθητής Γεννήσεως με την παρουσία των Αγγελικών δυνάμεων και με τη φανέρωση και εισόδευση του Ιησού Χριστού στον κόσμο, ανάμεσα στους ανθρώπους, κατά τη χρονική αυτή στιγμή τελέσεως της Θείας Λειτουργίας.
Γι΄ αυτό οι πιστοί από σεβασμό και πίστη είναι σε όρθια στάση, παρακολουθούν, συμμετέχουν και απαντούν αποδίδοντας τη λατρευτκή προσκύνηση στον αρχηγό της σωτηρίας μας Ιησού Χριστό.
Ο Ιερεύς και οι πιστοί ψάλλουν το εισοδικό: «Δεύτε προσκυνήσωμεν και προσπέσωμεν Χριστώ, σώσον ημάς Υιέ Θεού, ο αναστάς εκ νεκρών (ή «ο εν Αγίοις θαυμαστός») ψάλλοντάς σοι Αλληλούια».
Οι πιστοί συνοδοιπορούν και συμψάλλουν με τους αγγέλους για τα θαυμαστά και εξαίσια έργα του Θεού, που ο Χριστός με το θέλημα του ουρανίου Πατρός του και τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος σε κάθε Θεία Λειτουργία επιτελεί. Και δεν επιτελεί τίποτε άλλο αυτός ο Μέγας Αρχιερεύς παρά φανερά παντού και πάντοτε να εργάζεται τη σωτηρία του κάθε πιστού, ιδιαιτέρως δε στη Θεία Λειτουργία προσφέροντας αυτό τούτο το πανάχραντο και αιώνιο Σώμα Του και το πανάγιο θεϊκό Αίμα Του με ένα μόνο σκοπό: «εις άφεσιν αμαρτιών και εις ζωήν αιώνιον».
Ακολουθούν τα εόρτια απολυτίκια και του Αγίου του Ναού, η της εορτής του αγίου στη μνήμη του οποίου λειτουργούμε, γιατί κάθε άγιος από τότε που φανερώθηκε ο Χριστός στη γη, είναι και μια θεοφάνεια.
Στη συνέχεια ψάλλομε τρεις φορές τον Τρισάγιο Ύμνο, το «Άγιος ο Θεός...», που είναι ο Ύμνος των Αγγέλων στους ουρανούς και τώρα γίνεται και αδιάκοπος ύμνος των πιστών στη γη. Η τριτή επανάληψη δείχνει την κατ΄ επανάληψη απεριόριστη προσευχή και λατρεία του Θεού κατά το Αποστολικό «Αδιαλλείπτως προσεύχεσθε, εν παντί ευχαριστείτε» και «πάντα όσα αν ποιείτε προς δόξαν Θεού ποιείτε».
Τελειώνει δε και ο Τρισάγιος Ύμνος με την ευχαριστιακή, δοξολογική φράση του Ιερέως, που όπως οι Άγγελοι, έτσι κι εκείνος ως Λειτουργός δοξολογεί τον Κύριο Ιησού Χριστό, που έρχεται στον κόσμο, λέγοντας: «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου» (δηλ. του Θεού Πατρός). Εμείς του προσφέρομε τον καλό λόγο (ευ+λόγος=ευλογημένος) και Εκείνος προσφέρει τον Εαυτό Του, που είναι ο Υιός και Λόγος του ουρανίου Πατρός.
Πηγαίνοντας έπειτα στην Πρόθεση και απ΄ εκεί στην άνω Καθέδρα, που συμβολίζει την άνω ουράνιο Καθέδρα του Ιησού Χριστού, το φρικτό και ουράνιο θυσιαστήριο, που γίνεται τώρα στην επί γης τελουμένη Θεία Λειτουργία ένα και το αυτό, μιμείται τους Αγγέλους, τα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ και ευλογεί τον Θεό λέγοντας: «Ευλογημένος ει, ο επί θρόνου δόξης της βασιλείας σου, ο καθήμενος επί των Χερουβείμ». Μ᾿ αυτό τον τρόπο η επίγεια Θεία Λειτουργία στα δύο αυτά σημεία, της μικράς Εισόδου και του Τρισαγίου Ύμνου, γίνεται μια ζωντανή απεικόνιση της επουρανίου Θείας Λειτουργίας, όπως την είδε και έγραψε στην Αποκάλυψη ο Ευαγγελιστής Ιωάννης (Αποκ. 7, 9-12), κατά την οποία το κέντρο και η αρχή της σωτηρίας μας είναι ο Ι. Χριστός, ο εκ του Πατρός γεννηθείς και φανερωθείς στον κόσμο για τη σωτηρία του κόσμου.
Αγαπητοί μου Αδελφοί,
Η κάθε Θεία Λειτουργία, που τελείται στη γη, τελείται και στον ουρανό. Δεν είναι απλή ιερολογία, αλλά ιερουργία και τελετουργία. Ο Ιερεύς δεν είναι μόνος του, ούτε πράττει κάτι για τον εαυτό του. Δεν ομιλεί, αλλά πράττει, τελεί. Γίνεται με τη χάρη του Θεού Λειτουργός των μυστηρίων του Θεού και της Εκκλησίας για να ενεργείται το μυστήριο της σωτηρίας και στις μέρες μας και να εξαγγέλεται το θέλημα του Θεού στη ζωή μας. Είναι λοιπόν απαραίτητη η συμμετοχή των λαϊκών αδελφών μας σε κάθε θεία Λειτουργία.
Για να επιτελεσθεί η λατρεία του Θεού με τα ιερά μυστήρια και για να επιτευχθεί το έργο της σωτηρίας χρειάζονται Άγγελοι και άνθρωποι να συλλειτουργούν και να συνδοξολογούν τον Θεό. Η δε συμμετοχή μας πρέπει να είναι συνειδητή, ελεύθερη και θεληματική, όχι ασεβής και καταναγκαστική.
Ας δοξάσομε τον Τριαδικό Θεό για το μυστήριο της σωτηρίας μας, που ξεκινά από την εδώ επίγεια φανέρωσή Του με τη χρονική Γέννησή Του, εν πόλει Δαυίδ, και από τότε μέχρι και σήμερα μας δίδει τη δυνατότητα να βιώνομε προσωπικά και εμπειρικά, αγιαστικά και λατρευτικά κάθε Χριστούγεννα.
Ας ζήσομε αληθινά Χριστούγεννα με τον αεί Ων, τον ερχόμενο και πάλιν ερχόμενον Σωτήρα Χριστό.
Αδελφοί, Χριστός Ετέχθη!
Αληθώς Ετέχθη!
Χριστούγεννα 2007


† Ο Μητροπολίτης Ιεραπύτνης και Σητείας Ευγένιος
Διάπυρος προς τον Ενανθρωπήσαντα Σωτήρα ευχέτης πάντων υμών.