Ομιλία του Σεβ. Μητροπολίτου Ιεραπύτνης και Σητείας κ. Ευγενίου
την Κυριακή της Σαμαρείτιδος 2 Ιουνίου 2013, κατά την Θεία Λειτουργία του εορτασμού των είκοσι χρόνων από τα Ιερά Εγκαίνια του πανηγυρίζοντος Ι. Καθεδρικού Ναού Αγίας Φωτεινής Ιεραπέτρας, 1993-2013.

 

«Ουκέτι δια την σην λαλιάν πιστεύομεν· αυτοί γαρ ακηκόαμεν και οίδαμεν, ότι ούτός εστιν αληθώς ο σωτήρ του κόσμου, ο Χριστός» (Ιω. 4,42).
Μέσα στην αναστάσιμη περίοδο εορτάζομε και τη συνάντηση του Χριστού με τη Σαμαρείτιδα στο φρέαρ του Ιακώβ, στην πόλη Συχάρ της Σαμάρειας. Οι Θεοφόροι Πατέρες μετά γνώσεως και πράξεως θέλουν να μας διδάξουν μια μεγάλη και βασική αλήθεια της πίστεώς μας, ένα θεμελιώδη νόμο της πνευματικής ζωής. Όποιος δεν συναντήσει στη ζωή του τον Ιησού Χριστό προσωπικά και εμπειρικά και ζήσει την ευαγγελική αλήθεια και τη λογική λατρεία του Θεού στη ζωή του, μένει άγευστος και ακοινώνητος, ξένος η και άθεος, αμύητος, χωρίς τη χάρη και το φωτισμό του αγίου Πνεύματος, ακόμα κι αν έχει βαπτισθεί η και έχει εντελώς τυπικά κοινωνήσει των Αχράντων Μυστηρίων.
Η Αγία Φωτεινή η Σαμαρείτις ρώτησε, ζήτησε με αγωνία να μάθει ποιός είναι ο Θεός και που κατοικεί. Αμέσως πίστεψε σ᾽ αυτόν με όλα όσα της αποκάλυψε, και ευθύς έτρεξε να το εξαγγείλει και στους δικούς της. Να μεταδώσει  δηλ. τη δύναμη της προσωπικής της εμπειρίας, που γίνεται γνώση και πίστη Θεού. «Μήτι ούτός εστιν ο Χριστός»(Ιω. 4,29). Κι αυτοί Τον ακούν, Τον γνωρίζουν, Τον πιστεύουν και Τον ομολογούν. Και συντελείται η μεταμόρφωση και η προσωπική αναγέννηση. Βρίσκουν νόημα και περιεχόμενο στη ζωή τους. Βρίσκουν λυτρωτή και Σωτήρα, τον αναμενόμενο Μεσσία. Γνωρίζουν πια ποιός είναι και για ποιό λόγο ενδιαφέρεται. Γιατί αύτός είναι το αρχέτυπον και όλοι εμείς οι εικόνες που μοιάζουν του πλάσαντος, του Δημιουργού Θεού. Εικόνα Θεού ο άνθρωπος. Διαβεβλημένη γυναίκα η Σαμαρείτις, που ψάχνει όμως το Αρχέτυπο, το Αυθεντικό, το γνήσιο κι όχι το κάλπικο. Αναζητεί το αρχαίον κάλλος και την πρώτη συγγένεια, ξεκάθαρα και ειλικρινά. Ανοίγει δρόμους, μας δείχνει τους στόχους, χαρίζει προοπτική, η αδυναμία γίνεται δύναμη, η αμαρτία χάρη. Τι άλλο θελομε; Και όμως, ο ταλαίπωρος άνθρωπος καθένας από το δημιούργημά του μέχρι σήμερα αυτοσχεδιάζει στη ζωή του, προσδιορίζει τους στόχους του, μεταλλάσσει τη μορφή του και το προσωπείο του, ικανοποιεί τις επιθυμίες του, παίζει το ρόλο του.
Αυτά μας επιβεβαιώνει η θλιβερή καθημερινότητα τόσο στην προσωπική, όσο και στην κοινωνική ζωή. Ποιός είναι ο Ιησούς Χριστός σήμερα. Που βρίσκεται όταν κυβερνούν τα συμφέροντα, η υποκρισία, η δολιότητα, οι δολοπλοκίες, οι συναλλαγές, και τέλος η αυτοκτονία και η άρνηση.
Πως τολμούμε να φέρομε το όνομα Χριστιανός, που σημαίνει ότι ανήκουμε στον Χριστόν, όταν δεν ασχολούμαστε με Αυτόν, όταν δεν Τον αναγνωρίζουμε, όταν δεν έχομε νόμο το Ευαγγέλιό Του για να στηρίξομε την αλήθεια, το φως της ζωής, τους σκοπούς και τους στόχους μας;
Αποδεχόμαστε και ασχολούμαστε με τόσα σύγχρονα συστήματα ιδεών, φιλοσοφίας, μυστικισμού, εκμοντερνιστών, γιόγκα κ.α. που χαρακτηρίσουν τον Ιησού Χριστό ακόμα και ιδεολόγο επαναστάστη. Δεν θέλομε, όμως, να Τον ομολογήσομε Πατέρα και Θεό αληθινό. Μήπως όλα αυτά είναι προφάσεις εν αμαρτίαις, για να μη γνωρίσομε τον Ιησού Χριστό σε μια προσωπική εμπειρία κι όχι μια απλή γνώση και θεωρία περί Αυτού; Στη σύγχυση της εποχής μας,  όπως και σ᾽ όλες τις εκδηλώσεις, προσωπικές η κοινωνικές, επικρατεί η μετάλλαξη, ακόμα και στα προϊόντα-προωθούνται τα μεταλλαγμένα και επικίνδυνα-, το καμουφλάζ, το επίχρισμα, και έτσι η κοινωνία αποιεροποιείται. Περιορίζουμε τον Ιησού Χριστό μόνο στην εξωτερική εντύπωση, στην επιφάνεια, στις τελετές, στη συνήθεια, χωρίς νόημα και βάθος χριστιανικής αναζητήσεως, επίπονης συνάντησης και γνωριμίας προσωπικής.
Βγάλαμε απ᾽ το κέντρο της ζωής μας το Χριστό και βάλαμε τον εαυτό μας και τόσους άλλους μεσσίες που υπόσχονται πολλά και δίνουν λίγα, αλλά οι ψυχές μένουν πάλι διψασμένες και νηστικές. Αυτή είναι η ασυνέπεια της προσωπικής και κοινωνικής ευθύνης. Γι᾽ αυτό σήμερα χωρίς Χριστό όλα επιτρέπονται, και το έγκλημα και η αυτοκτονία για να ζουν οι άνθρωποι αιώνια χωρίς μετάνοια, χωρίς μεταστροφή, χωρίς ελπίδα, χωρίς ανάσταση και ζωή. Υπάρχουν και θα υπάρχουν άλυτα προβλήματα που θα βασανίζουν τον άνθρωπο, όταν λείπει η οντολογική και ειλικρινής γνωριμία με τον Χριστό.
Τέτοια είναι η εξουσία του κακού, η κυριαρχία του θανάτου, η σχιζοφρένεια και η μισαλλοδοξία της εποχής. Είναι καιρός να επιδιώξομε μαζί με όλα τ᾽ άλλα και πριν από τα άλλα να γυρίσομε στις βαθιές ρίζες της παραδόσεώς μας, στις αξίες της ζωής, στη σωστή ιεράρχηση, με αρχηγό τον Ιησού Χριστό. Να ζήσουμε κατά Θεόν και μαζί με τους φίλους του Θεού που είναι οι Άγιοι. Να μάθομε ποιός είναι ο Χριστός και εμείς γιατί ήρθαμε στη ζωή και που πηγαίνομε. Αυτό διδάσκει η Εκκλησία Του με όλα τα μέσα αγιασμού.
Η Ανάσταση του Χριστού ήλθε να λύσει τα έργα του διαβόλου, νίκησε το θάνατο και έσβησε την αμαρτία. Όμως ακόμη και σήμερα βασιλεύει η αμαρτία, ο διάβολος και ο θάνατος, που τυραννούν τον άνθρωπο και εν πολλοίς ρυθμίζουν τη ζωή και τις σχέσεις του.
Αυτή η νίκη του Χριστού και η προσωπική εμπειρία των Μαθητών Του, τους ανέδειξε κήρυκες και ομολογητές, θεραπευτές και προστάτες των πιστών ανθρώπων. Ομολόγησαν όλοι, μαζί με τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, «ο ακηκόαμεν, ο εωράκαμεν τοις οφθαλμοίς ημών, ο εθεασάμεθα και αι χείρες ημών εψηλάφησαν, περί του λόγου της ζωής» (Α´ Ιω. 1,1), δηλ. του Ιησού Χριστού.
Και σήμερα, στην πυρίκαυστη και διψασμένη εποχή μας, ο Ιησούς Χριστός περιμένει να σκύψομε στο βαθύ πηγάδι της επίγνωσης και αναζήτησης, πολλές φορές μέσα στην απόγνωσή μας, για να συναντήσει ψυχές που διψούν τη σωτηρία τους και επιθυμούν να γνωρίζουν προσωπικά και εμπειρικά «το ύδωρ το ζων», το «αλλόμενον εις ζωήν αιώνιον» (Ιω. 4,14).
Εκείνος πρώτος και σήμερα, ως Πατέρας φιλόστοργος και αληθινός, ψάχνει και αναζητεί τα παιδιά Του, διψά τη σωτηρία μας, εργάζεται δια των μυστηρίων της Εκκλησίας, την κάθαρση και τον αγιασμό μας. Αρκεί να Τον παρακαλέσομε νάρθει τάχιστα, νάρθει στο μνήμα της προσωπικής μας ανασφάλειας, στη διχογνωμία και πολυνομία των στόχων μας, στο λίθο της αμετακίνητης πεισματικής άρνησης της εποχής και του εγωϊσμού μας.
Και εκείνος θα επιβεβαιώσει τον λόγον Του «Εγώ ειμί μεθ᾽ ημών και ουδείς καθ᾽ υμών» και «μακάριοι οι καθαροί τη καρδία. ότι αυτοί τον Θεόν όψονται».
Σήμερα όμως πανηγυρίζομε Κλήρος και λαός της Τοπικής Εκκλησίας, την 20η επέτειο από τα Ιερά Εγκαίνια του περικαλλούς  Καθεδρικού Ναού της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Φωτεινής της Σαμαρείτιδος, αφού συμπληρώνονται ακριβώς είκοσι χρόνια συνεχούς και αδιάκοπης λατρείας του εν Τριάδι ζώντος Θεού και αγιασμού και ευλογίας στον ευσεβή λαό μας.
Είναι ανάμνηση αγαθή και καθήκον ιερόν και επιβεβλημένον μετά συγκινήσεως να αναμνησθώμεν του κόπου και της προσφοράς του αειμνήστου προκατόχου μας κυρού Φιλοθέου του Β´.
Όπως ο ίδιος ομολόγησε στην ομιλία του τότε κατά την τέλεσητών ιερών Εγκαινίων, υπήρξε πόθος και στόχος πρωταρχικός ενός μεγαλειώδους και υπέρκαλλου Ιερού Ναού, δίπλα στο Επισκοπείο, στην έδρα της Ι. Μητροπόλεως, διότι «εξ αρχής δια ποιμαντικών και διοικητικών μέσων και άλλων προσφόρων τρόπων και μέσων επιδιώξαμεν την όλην ανάπτυξιν της ζωής της τοπικής Εκκλησίας και την πνευματικήν των πιστών συγκρότησιν και αναγέννησιν, βεβαιουμένην δια βίου θεαρέστου αποπνέοντος ευσέβειαν και αληθή θρησκευτικότητα».
Και συνεχίζει σημειώνοντας ότι «αυτή η αναγέννησις και αληθής μεταμόρφωσις του πιστού χριστιανού συντελείται όχι μόνον δια του Ευαγγελίου αλλά και δια της θείας λατρείας, διότι ο πιστός αναγεννάται, φωτίζεται, αγιάζεται και αποβαίνει άξιος κληρονόμος της των ουρανών Βασιλείας».
Γι᾽ αυτό ακριβώς το υψηλόν και θεάρεστον  έργον της λατρείας του Θεού «απεβλέψαμεν εις τους καθιερωμένους εις την θείαν λατρείαν χώρους, τα ιερά μας κτίρια, τα οποία ως Ναοί του Θεού είναι ανάγκη να ανακαινίζονται, να καταλαμπρύνονται, να αγιογραφούνται, ώστε να είναι ο,τι ωραιότερον έχομεν να επιδείξωμεν, εφ όσον εις αυτούς ευαρεστείται να επαναπαύεται, να κατοική και να λατρεύηται ο υπερούσιος και υπεράγιος Θεός, αλλά και εις αυτούς ο λαός μας λατρεύει και αινεί τον Κύριό Του και διδάσκεται και εμπνέεται και αγιάζεται και την σωτηρίαν του επιτυγχάνει».
Και τελειώνει ο μακαριστός προκάτοχός μας «δια την άκραν παραχώρησιν και εύνοιαν του Τριαδικού Θεού… η προσδοκία έγινε πραγματικότης, η οφειλή απεδόθη, ο μύχιος ευσεβής των πιστών πόθος επληρώθη, το θαύμα συνετελέσθη και ο νέος ναός αποτελεί πλέον κέντρον λατρευτικής  των πιστών ζωής και πηγήν αγιασμού». Επίσης μακαρίζει και επαινεί όλους τους δωρητές μικρούς η μεγάλους, ανώνυμους και επώνυμους από τον απλούν έως και τον έσχατον, τους συντρέξαντας  προθύμως υλικώς και ηθικώς.
Επαινεί την προθυμία και τον ζήλο των Ιερέων που εργάστηκαν και ευχαριστεί φιλαδέλφως τους τότε συλλειτουργούς αγίους Αρχιερείς, Σεβ. Μητροπολίτην Γορτύνης και Αρκαδίας κυρό Κύριλλο και Σεβ. Μητροπολίτη Πέτρας κ. Νεκτάριο, οι οποίοι καθαγίασαν τα ιερά παρεκκλήσια Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου και Αγίου Φωτίου.
Μαζί και εμείς σήμερα, μακαρίζομε και μετ᾽ ευγνωμοσύνης μνημονεύομε δι᾽ όσα προσέφερε ως διορατικός κι εργατικός Ποιμενάρχης προλαμβάνοντας την κρίση των επομένων ετών και παραδίδοντας τέτοιο περικαλλή Ναό, που δύσκολα σήμερα όχι μόνο κτίζεται αλλά και συντηρείται. Όμως, δυστυχώς, έχομεν Ναόν που εξυπηρετεί τις λειτουργικές ανάγκες -γάμους και βαπτίσια, αλλά πολλές φορές ο λαός μένει έξω απ᾽ το Ναό απλός θεατής και όχι μύστης.
Ημείς συνεχίζομε το έργο του μακαριστού Προκατόχου μας, συντηρούμε και επαυξάνομε τους πολλούς χώρους προς διακονίαν του λαού του Θεού με κέντρο τη θεία Λατρεία, τις συχνές -πολλές, σχεδόν καθημερινές- θείες Λειτουργίες, τις κατηχητικές συνάξεις, τις προνοιακές και φιλανθρωπικές δράσεις, που επιτελούν προγραμματίζουν και πραγματοποιούν οι εργατικοί κι αφοσιωμένοι Ιερείς, οι ιεροπρεπείς ψάλτες, οι άμισθοι και έντιμοι Εκκλησιαστικοί Επίτροποι, οι Κυρίες του Φιλοπτώχου, οι Κατηχήτριες και οι παντοειδείς διακονητές, μικροί και μεγάλοι. 
Συναγάλλεται και ευφραίνεται η μακαρία ψυχή του αοιδίμου προκατόχου μας Μητροπολίτου κυρού Φιλοθέου του Β´ με τη σημερινή Ιερουργία για την παρουσία και άλλων αγίων Αρχιερέων, του Σεβ. Μητροπολίτου Γορτύνης και Αρκαδίας κ. Μακαρίου, εις τιμήν και μνήμην του μακαριστού προκατόχου του κυρού Κυρίλλου, τον οποίο ευχαριστούμε γιατί ενέκρινε και επευλόγησε την παρουσία της τιμίας Κάρας του Οσίου Παρθενίου εκ της παλαιφάτου και ιστορικής Μονής Παναγίας του Κουδουμά της θεοσώστου επαρχίας του, αλλά και του Σεβ. Μητροπολίτου Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου κ. Ανδρέου, ο οποίος ως Αρχιμαδρίτης και Σχολάρχης της Ανωτέρας τότε Εκκλησιαστικής Σχολής Ηρακλείου έλαβε μέρος στη Θεία Λειτουργία των ιερών Εγκαινίων. Γνωστοί και αγαπητοί και οι δύο Κληρικοί στον μακαριστό Προκάτοχό μας κυρό Φιλόεθο και κτήτορα του Ιερού τούτου Ναού.
Αλλά και η Μετριότης μου, ως Αρχιμανδρίτης τότε, παραβρέθηκα στα Ιερά Εγκαίνια του Ι. Κ. Ναού Αγ. Φωτεινής προσκεκλημένος του μακαριστού Φιλοθέου και αξιώθηκα της ευλογίας και της συλλειτουργίας μετ᾽ αυτού.
Ήταν γνωστός σε μένα ο μακαριστός Φιλόθεος και εγνώριζα την αγωνιώδη μέριμνα και πολυδάπανη ανέγερση ενός τέτοιου ναού, ίσως του μεγαλύτερου της Επαρχίας και του Νομού μας, ως τακτικά συζητούσαμε με τον αείμνηστο εξάδελφό του Γεώργιο Σαρρή, με τον οποίο μας συνέδεε φιλία.
Ευχαριστούμε και επαινούμε όλους όσοι  συνέβαλαν και συμβάλλουν στην απρόσκοπτη και ιεροπρεπή θεία λατρεία του Ιερού Καθεδρικού Ναού της Αγίας Φωτεινής, του δεσπόζοντος της μεγάλης και ιστορικής πόλεως της Ιεράπετρας με τους φιλακόλουθους, φιλάγιους και ευσεβείς χριστιανούς.
Ευχαριστούμε τους αγίους Πατέρες του Κουδουμά, τον Ηγούμενο Αρχιμανδρίτη Μακάριο και την εκλεκτή Συνοδεία του, για τη ζωντανή παρουσία του ιερού Λειψάνου του Οσίου Παρθενίου, Κτήτορος της Ιεράς αυτής Μονής και της χαριτόβρυτης ευλογίας της.
Ευχαριστούμε τους τοπικούς άρχοντες, οι οποίοι συμμετέχουν στις ιερές Ακολουθίες και επιβεβαιώνουν με την τιμητική παρουσία τους το συντελεσθέν και συντελούμενον έργον της Ιεράς Μητροπόλεώς μας, συμβάλλοντες στην άριστη συνεργασία, συναλληλία και προαγωγή της τοπικής κοινωνίας και του ευσεβούς ποιμνίου μας.
Και τώρα «εν ενί στόματι και μια καρδία» εις μνημόσυνον αιώνιον και δόξαν άληκτον του μακαριστού προκατόχου μας Μητροπολίτου Ιεραπύτνης και Σητείας κυρού Φιλοθέου του Β´ και των ευεργετών και δωρητών του Ι. Καθεδρικού τούτου Ναού ας αναφωνήσομε και ας ψάλλομε: «ως του άνω στερεώματος την ευπρέπειαν και την κάτω συναπέδειξας ωραιότητα του αγίου τούτου σκηνώματος της δόξης Σου». Κύριε, στερέωσον τον Ναόν τούτον εις αιώνας αιώνων και πρόσδεξαι πάντων ημών τας εν αυτώ απαύστως προσαγομένας σοι δεήσεις και προσευχάς και αιτήσεις υπέρ υγείας και σωτηρίας Ποιμένος και ποιμενομένων, Αρχόντων και Αρχομένων, ασθενούντων και δοκιμαζομένων, νεοπτώχων και αδικουμένων, προς δόξαν Θεού και εύκλειαν της Τοπικής ημών Εκκλησίας. Αμήν.