Ενδιαφέρουσα ομιλία την Δ΄ Κυριακή των Νηστειών: Ψυχολογία του Βάθους
από την Κλίμακα του Οσίου Ιωάννου του Σιναΐτου

 

 

Ενδιαφέρουσα ομιλία πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Δ´ Κυριακής των Νηστειών 30 Μαρτίου μετά την ακολουθία του Κατανυκτικού Εσπερινού στον κατάμεστο από πιστούς Ιερό Καθεδρικό Ναό Αγίας Φωτεινής Ιεράπετρας, όπου χοροστάτησε ο Σεβ. Μητροπολίτης Ιεραπύτνης και Σητείας κ. Ευγένιος, και συμμετείχε σύσσωμος ο Ιερός Κλήρος και πλήθος κόσμου που προσκύνησε τα τεμάχια των ιερών λειψάνων των Αγίων ιερομαρτύρων Χαραλάμπους και Ελευθερίου και των μεγαλομαρτύρων Γεωργίου του Τροπαιοφόρου, Παντελεήμονος του Ιαματικού και Τρύφωνος.
Ο Σεβασμιώτατος, προλογίζοντας το θέμα της ομιλίας «Ψυχολογία του Βάθους από την Κλίμακα του Οσίου Ιωάννου του Σιναΐτου» υπογράμμισε τη θεραπευτική αποστολή και παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας ενώ αναφέρθηκε στα στάδια της κάθαρσης, του φωτισμού και της θέωσης, μέσα από τα οποία επέρχεται η πνευματική τελείωση και παρουσίασε στο κοινό τον ομιλητή της βραδιάς, τον κ. Γεώργιο Κρασανάκη, ομότιμο Καθηγητή  Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.


O κ. Κρασανάκης, αφού έδωσε τον ορισμό της Ψυχολογίας ως της ανθρωπιστικής επιστήμης που μελετά τα όσα συμβαίνουν στο συνειδητό, το υποσυνείδητο και το ασυνείδητο της ανθρώπινης ψυχής, αναφέρθηκε στον ψυχολογικό κλάδο της Ψυχολογίας του Βάθους που επιδιώκει την αποκάλυψη των φαινομένων που συγκροτούν τη σκοτεινή και συγχρόνως αρνητικὴ δυναμική πλευρά της ανθρώπινης ζωής.  
Ο ομιλητής σημείωσε ότι στην Κλίμακα περιγράφονται οι αρετές που οφείλει να κατακτήσει κάθε πιστός στην επίγεια ζωή του. Μέσα σε 30 Λόγους, που αποτελούν ισάριθμα σκαλοπάτια της ανοδικής πνευματικής πορείας, προβάλλονται οι τριάντα αρετές, αριθμός που έχει χριστολογική σημασία αφού ο Χριστός στο τριακοστό έτος της ηλικίας Του άρχισε τη δημόσια δράση Του. Αυτές βαίνουν κλιμακούμενες από τις ευκολότερες προς τις δυσκολότερες σε εφαρμογή. Το πρώτο σκαλοπάτι είναι η αποταγή του κόσμου και κορωνίδα και αποκορύφωση του ανηφορικού δρόμου της πνευματικής τελειώσεως είναι η αγάπη και η συνάντηση με τον Θεό που είναι η όντως Αγάπη.      

 
Η Κλίμακα αποτελεί ένα απαράμιλλο έργο τέχνης, η αξία του οποίου δεν είναι μόνο θεολογική, αλλά και λογοτεχνική. Όμως τη μεγαλύτερη αξία έχει η θεοπνευστία του έργου και η βαθύτητα των ψυχολογικών γνώσεων που προσφέρει στον αναγνώστη ο συγγραφέας. Με λόγο γλαφυρό, διαυγή, καλλιεπή, παραστατικό και πολύ δυναμικό, εύληπτο και αμέσως αφομοιούμενο, ο Όσιος Ιωάννης ο Σιναΐτης καταγράφει, αναλύει, ερμηνεύει και αξιολογεί την πατερική σκέψη που συλλαμβάνει και θεραπεύει το απύθμενο και τραυματισμένο βάθος κάθε ανθρώπινης ψυχής.
Οι τριάντα λόγοι της Κλίμακας του Οσίου Ιωάννου αποτελούν έναν κώδικα ψυχολογικής εμπειρίας, που ανοίγει δρόμους πνευματικής καθάρσεως, θεραπείας και σωτηρίας. Συνιστούν μια Χριστιανική Ψυχολογία του Βάθους, η οποία έχει διαγνωστικό και θεραπευτικό σκοπό. Αποκαλύπτει τα καταπιεσμένα και απωθημένα πάθη, που καταλαμβάνουν το ασυνείδητο κάθε ανθρώπου, και επιδιώκει την απόσυρσή τους από το σκοτεινό βάθος όπου εδράζονται, για να τα θεραπεύσει και να τα φωτίσει με το καθαρό φως της συνειδήσεως. Είναι μια αξιόλογη ψυχοθεραπευτική μέθοδος και αγωγή, που συμβάλλει στην ψυχική κάθαρση και στην απαλλαγή από τα ψυχοφθόρα πάθη. Αυτά όλα πιστοποιούν το γεγονός ότι ο Όσιος Ιωάννης ήταν ένας άριστος αυτοδίδακτος κλινικός ψυχολόγος  και ψυχοθεραπευτής μοναχός.
Αφού αναφέρθηκε επιγραμματικά στις αρετές που κλιμακώνονται από τις ευκολότερες στην εφαρμογή προς τις δυσκολότερες, απὸ τις πρακτικότερες προς τις θεωρητικότερες ο κ. Κρασανάκης τόνισε στην κατακλείδα του ότι η Κλίμακα των αρετών, το διαμάντι αυτό της εκκλησιαστικής γραμματείας, επιδιώκει «ψυχάς ανάγει γήθεν» δια μέσου του πνευματικού αγώνα που μπορεί να οδηγήσει κάθε ψυχή στην ουράνια δόξα.
Ο Σεβ. κ. Ευγένιος ευχαρίστησε τον ομιλητή και ανακοίνωσε ότι ο κύκλος των εσπερινών ομιλιών θα ολοκληρωθεί την προσεχή Ε´ Κυριακή των Νηστειών (της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας), 6 Απριλίου, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Γεωργίου Ιεράπετρας, μετά τον Αρχιερατικό κατανυκτικό Εσπερινό, με ομιλητή τον κ. Γεώργιο Κρουσταλάκη, ομότιμο Καθηγητή της Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής και Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος θα μιλήσει με θέμα: «Όσιος Πορφύριος, ο προορατικός και ιαματικός Παιδαγωγός των ημερών μας», ενώ θα τεθεί σε προσκύνηση και ευλογία των πιστών η Τιμία Κάρα του Οσίου Ιωσήφ του Γεροντογιάννη από την Ιερά Μονή Καψά.