Ομιλία για την Ψυχοπαθολογία στον Ι. Κ. Ναό Αγ. Φωτεινής Ιεράπετρας:
Σημαντικά τα οφέλη από τη συνεργασία Ιατρικής και Εκκλησίας

Πολύ μεγάλο ενδιαφέρον παρουσίασε η εκδήλωση με θέμα «Εκκλησία και Ψυχοπαθολογία» που διοργάνωσε η Ιερά Μητρόπολη Ιεραπύτνης και Σητείας σε συνεργασία με την Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Νομού Λασιθίου το απόγευμα της Τετάρτης 19 Μαρτίου στον κατάμεστο από κόσμο Ιερό Καθεδρικό Ναό  Αγίας Φωτεινής Ιεράπετρας.
Ο Σεβ. Μητροπολίτης Ιεραπύτνης και Σητείας κ. Ευγένιος στην εισαγωγική ομιλία του υπογράμμισε ότι ψυχική και σωματική υγεία είναι αλληλένδετες, καθώς όταν «ασθενεί μου το σώμα, ασθενεί μου και η ψυχή» (Μεγαλυνάριο του Παρακλητικού Κανόνος). Η «ιδιότυπη και λανθασμένη κοσμολογία και ανθρωπολογία» που επικρατεί στις μέρες μας δεν δίδουν απαντήσεις στα υπαρξιακά προβλήματα του σύγχρονου ανθρώπου «της στενής λογικής και της μηχανής». Η κοινωνία των ανθρώπων μετεξελίχθηκε σε κοινωνία της κατανάλωσης, στην οποία επικρατεί η μαζοποίηση, η αλλοτρίωση από την αισθησιακή ζωή και η υποδούλωση στις υλικές απολαύσεις. Αποτέλεσμα είναι ο ευτελισμός του ανθρωπίνου προσώπου και η ύπαρξη σύγχρονων ψευδοπροφητών, οπαδών ειδωλολατρικών ανατολίτικων θρησκειών, μυστικιστικών, αποκρυφιστικών και άλλων παραψυχολογικών ομάδων που επιδιώκουν να καλύψουν το υπαρξιακό κενό του ανθρώπου.


Ο Σεβασμιώτατος σημείωσε ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι θεραπευτήριο και φροντιστήριο ψυχών, το οποίο λειτουργεί θεραπευτικά και ισορροπεί τον άνθρωπο. Αυτό αποδεικνύουν οι οδοκείκτες μας, οι Άγιοι, που είναι οι θεραπευμένοι και αναγεννημένοι άνθρωποι. Είναι ανάγκη όλοι μας να κάνουμε πράξη την εντολή του Κυρίου «επανάγαγε εις το βάθος», καθώς μια κοινωνία είναι υγιής στο βαθμό που έχουν  καλή ψυχική υγεία τα μέλη της. Γιά το λόγο αυτό είναι ανάγκη όλοι μας να κάνουμε πράξη την εντολή του Κυρίου «επανάγαγε εις το βάθος», καθώς μια κοινωνία είναι υγιής στο βαθμό που έχουν καλή ψυχική υγεία τα μέλη της.
Ο επιστημονικά  υπεύθυνος της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας Νομού Λασιθίου, Ψυχίατρος κ. Εμμανουήλ Καναβάκης, υπογράμμισε στην εισήγησή του ότι η καλή συνεργασία της ιατρικής επιστήμης και της Εκκλησίας έχει να προσφέρει στον άνθρωπο σημαντικά θετικά αποτελέσματα, σε αντιδιαστολή με την απολυτοποίηση της χρησιμότητας μόνο της Ιατρικής ή μόνο της Εκκλησίας και αναφέρθηκε στην συλλογική αλλά και την ατομική ευθύνη όλων μας για την αρωγή των ψυχικά ασθενών συνανθρώπων μας.


 

 

 

 

 

 

 

Ο ομιλητής αναφέρθηκε στη σχέση Εκκλησίας και Ψυχοπαθολογίας, επισημαίνοντας ότι ο άνθρωπος από τότε που εμφανίστηκε στη γη αρχίζει να εμφανίζει προβλήματα ψυχικής υγείας ενώ από νωρίς στρέφει το ενδιαφέρον του στο Θεό. Κάνοντας μια αναδρομή στην Ψυχοπαθολογία ανέφερε ότι κατά τους προϊστορικούς χρόνους δεν γίνονταν διάκριση μεταξύ σωματικών και ψυχικών διαταραχών. Στην Παλαιά Διαθήκη γίνεται αναφορά στην ψυχική ασθένεια του Σαούλ, όπου η λύρα τον καταπράυνε, ενώ στην αρχαία Ελλάδα τα αίτια των ψυχικών νοσημάτων θεωρούνταν έξω από τον άνθρωπο. Πρώτος ο Ιπποκράτης περιέγραψε τις βασικές ψυχικές διαταραχές θεωρώντας ότι οι ψυχικές ασθένειες οφείλονται σε φυσικά αίτια κι όχι σε υπερφυσικές δυνάμεις.
Στην Καινή Διαθήκη έχουμε αναφορές στη θεραπεία του δαιμονισμένου στην Καπερναούμ, στην εξουσία του Ιησού πάνω στα δαιμόνια, στην παραβολή του Ασώτου, ατην υποκρισία των γραμματέων, όπου τονίζεται ότι «μέσα στην καρδιά των ανθρώπων πηγάζουν οι κακές σκέψεις, μοιχείες, πορνείες, φόνοι, κλοπές, πλεονεξίες, πονηριές, φόνοι, κλοπές, πλεονεξίες, πονηρίες, βλασφημία, αλαζονεία, αφροσύνη, δόλος, φθόνος». Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον Όσιο Ιωάννη τον Σιναΐτη, ο οποίος μέσα από το σύγγραμμά του «Κλίμακα» περιγράφει την ψυχολογία με εκκλησιαστικούς όρους. Αντίθετα στο Μεσαίωνα επικράτησε η αντίληψη ότι η ψυχική ασθένεια έξω από τον άνθρωπο προέρχεται όχι από τον Θεό, αλλά από δαιμονικές δυνάμεις.
Αναφορικά με τη σύγχρονη εποχή ο Ιατρός σημείωσε ότι δεν έχουν αλλάξει πολλά πράγματα σε σχέση με τη θεώρηση της ψυχικής ασθένειας. Σε μια μελέτη που ρωτήθηκαν επαγγελματίες ψυχικής υγείας και ιερείς-μοναχοί βρέθηκε ότι η πλειοψηφία των Κληρικών και των μοναχών δέχεται την παρουσία της Ψυχολογίας και της Ψυχιατρικής σε αντίθεση με τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας που δεν δέχονται τη συμβολή και τη βοήθεια της Εκκλησίας. Επίσης σε μια άλλη μελέτη που έγινε σε ψυχικά ασθενείς σε σχέση με την Εκκλησία, η πλειοψηφία δεν απορρίπτει την Εκκλησία, συμμετέχει στα μυστήρια και ζητάει τη βοήθεια του Κληρικού και μάλιστα μπροστά στον γιατρό.
Όσον αφορά τη θρησκοληψία ο κ. Καναβάκης επεσήμανε ότι ο άρρωστος άνθρωπος συχνά ψάχνει να βρει τον χαρακτηριστικό πνευματικό, που άλλοτε ζητάει τη συνεργασία της ιατρικής και άλλοτε όχι. Η κατάληξη δεν είναι πάντα καλή, καθώς μια θρησκευόμενη οικογένεια δε σημαίνει πάντα ότι είναι υγιής. Κάθε ασθένεια έχει πνευματικό υπόστρωμα γι’ αυτό χρειάζεται πίστη και αισιοδοξία για να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι.
Αυτό επιβεβαίωσε με τη προσωπική του μαρτυρία και ο κ. Δημ. Μαρκογιαννάκης, ο οποίος μετέφερε στο κοινό τα βιώματά του και τη δύναμη που άντλησε μέσα από τη συμμετοχή του στη ζωή και τη λατρεία της Εκκλησίας. Τέλος, ο κ. Καναβάκης, απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα του κοινού, σημείωσε εμφαντικά ότι δεν είναι η οικονομική κρίση από μόνη της η αιτία των αυτοκτονιών, αλλά τα προσωπικά διαπροσωπικά προβλήματα που προϋπήρχαν και η απουσία νοήματος στη ζωή του ανθρώπου.
Ο Σεβ. Μητροπολίτης κ. Ευγένιος ευχαρίστησε τον κ. Καναβάκη και τους εκλεκτούς συνεργάτες του στο Κέντρο Ψυχικής Υγείας Νομού Λασιθίου, στους οποίους πρόσφερε ως ενθύμιο τη νέα έκδοση «Μορφές Κρητών Αθωνιτών» και την Καινή Διαθήκη, που έχει εκδώσει η Ιερά Μητρόπολη Ιεραπύτνης και Σητείας.